Perfect Pitch คืออะไร? พรสวรรค์หรือทักษะที่ฝึกฝนกันได้ | Music Collection

ลองจินตนาการดูว่า ถ้ามีคนเคาะแก้วน้ำเบาๆ แล้วคุณบอกได้ทันทีว่านั่นคือโน้ตตัว “Do” หรือเสียงแตรรถที่ดังผ่านหน้าบ้านคือโน้ต “Sol” โดยที่คุณไม่ต้องเปิดแอปฯ จูนเนอร์ดูเลย

ความสามารถ “หูเทพ” แบบนี้แหละที่วงการดนตรีเรียกกันว่า Perfect Pitch (Absolute Pitch) หรือการระบุระดับเสียงได้แม่นยำราวกับมีไม้บรรทัดเสียงอยู่ในหู!

Perfect Pitch ทำงานอย่างไร?

ถ้าจะให้อธิบายให้เห็นภาพที่สุด Perfect Pitch ก็เหมือนกับการที่เรามองเห็น “สี” คนปกติมองไปที่ใบไม้แล้วบอกได้ทันทีว่านี่คือ “สีเขียว” โดยไม่ต้องเอาแถบสีมาเทียบฉันใด คนที่มี Perfect Pitch ก็ได้ยินคลื่นความถี่เสียงแล้วแปลผลออกมาเป็นชื่อโน้ตได้ทันทีฉันนั้น

ในขณะที่คนส่วนใหญ่ (รวมถึงนักดนตรีเก่งๆ หลายคน) จะมีสิ่งที่เรียกว่า Relative Pitch หรือ “ทักษะการเทียบเสียง” ซึ่งเหมือนกับการที่เราเห็นสีเขียวอ่อน แล้วต้องเอาใบไม้สีเขียวเข้มมาวางข้างๆ ถึงจะพอบอกได้ว่ามันต่างกันแค่ไหนนั่นเอง

พรสวรรค์จากฟ้า หรือ ฝึกเองได้ที่บ้าน?

เรื่องนี้เป็นประเด็นถกเถียงกันมานาน ข้อเท็จจริงคือ:

– พรสวรรค์ (Nature): ส่วนใหญ่คนที่มีความสามารถนี้มักจะเริ่มพัฒนาตั้งแต่อายุยังน้อย (ประมาณ 2-6 ปี) สมองเด็กในช่วงนี้จะจดจำความถี่เสียงได้แม่นยำเหมือนการจำคำศัพท์

– การฝึกฝน (Nurture): แม้จะยากกว่า แต่เราสามารถฝึก “ความจำเสียง” (Pitch Memory) ได้ด้วยการฟังซ้ำๆ และการมีเครื่องดนตรีที่มีระดับเสียงมาตรฐาน (Fixed Pitch) ไว้เป็นที่ยึดเหนี่ยว

ทำไมต้องมีตัวช่วยฝึก? การจะฝึกหูให้จำโน้ตได้แม่นยำ คุณจำเป็นต้องมี “เสียงอ้างอิง” ที่เที่ยงตรง 100% ตลอดเวลา ซึ่งเครื่องดนตรีที่ตอบโจทย์ที่สุดคือ เปียโนไฟฟ้าหรือคีย์บอร์ดคุณภาพจาก Music Collection เพราะเสียงโน้ตแต่ละตัวถูกเซ็ตมาให้ได้มาตรฐานสากล ไม่มีการหย่อนหรือเพี้ยนเหมือนกีตาร์ที่สายอาจคลายตัวได้ การกดลิ่มเปียโนแล้วร้องตามบ่อยๆ คือการ “โปรแกรม” สมองให้จำระดับเสียงที่ถูกต้องได้ดีที่สุด

สรุปแล้ว… ไม่มี Perfect Pitch เป็นนักดนตรีได้ไหม?

คำตอบคือ “เป็นได้แน่นอนและเก่งได้ด้วย!” ตำนานดนตรีหลายคนก็ไม่มี Perfect Pitch แต่พวกเขาใช้ความเข้าใจในเรื่องความสัมพันธ์ของโน้ต (Relative Pitch) มาสร้างสรรค์บทเพลงที่กินใจคนทั้งโลก

ดังนั้น ไม่ว่าคุณจะมี “หูเทพ” มาแต่เกิด หรือกำลังเริ่มฝึกฝนหูของตัวเองอยู่ หัวใจสำคัญคือการมีความสุขไปกับการฟังและการเล่น เพราะดนตรีไม่ได้วัดกันที่ว่าใครจำโน้ตได้แม่นกว่า แต่วัดกันที่ว่าใครสื่อสารอารมณ์ออกมาได้ถึงใจคนฟังมากกว่ากันต่างหาก!